معرفی ستاد

ستاد توسعه علوم و فناوری گیاهان دارویی و طب سنتی

معرفی

رویکرد جهانی به استفاده از فرآورده‌‌های طبیعی در صنایع دارویی و غذایی و توجه مردم، مسئولین و صنایع داخلی به استفاده از گیاهان دارویی و از طرفی لزوم توجه به مباحث طب سنتی و محافظت و صیانت از آن (در کشوری با ۸۰۰۰ گونه گیاهی، ۲۵۰۰ گونه دارای خواص دارویی، عطری، ادویه‌ای، آرایشی و بهداشتی و میراث مکتوب طب سنتی ایران با بیش از ۱۴۰۰۰ نسخه کتب مرجع و آثار فاخری چون شفا، قانون، الحاوی و ذخیره خوارزمشاهی)، نیاز مبرم به انجام اقدامات بنیادی وسیعی را در این زمینه آشکارتر نموده است. همسو با رویکرد جهانی به این امر، کشور ما نیز با درک بهنگام اهمیت و جایگاه علم و فناوری گیاهان دارویی و طب سنتی فعالیت‏های گسترده و نظام‌یافته‌ای را به‌منظور بهره‌مندی از مزایای این فناوری آغاز نموده ‌است. از این‌رو در مهرماه 1387 «ستاد توسعه علوم و فناوری گیاهان دارویی و طب سنتی» به عنوان محل تلاقی، همگرایی و حلقه وصل تمامی نقش‌آفرینان حوزه گیاهان دارویی و طب سنتی کشور در معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری شروع به کار نمود تا این ستاد، که هماهنگ‌کننده دستگاه‌های مرتبط دولتی، سازمان‌ها و نهادهای مردمی و تشکل‌های خصوصی است، به‌عنوان یک نهاد فراسازمانی ملی بتواند تعاملات بین دستگاهی برای رسیدن به هدف‌های مشخص را پیگیری و اجرایی نماید. سند ملی گیاهان دارویی و طب سنتی به ‌عنوان اولین گام و بر اساس سند چشم‏انداز 20 ساله و نقشه جامع علمی کشور با مشارکت بیش از 300 نفر از صاحب‌نظران، مدیران و فعالان حوزه گیاهان دارویی و طب سنتی آماده و به ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور مستقر در شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه‌ شده است که در سال 1392 توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی و بر اساس پیشنهاد شورای ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور به تصویب رسید و برای اجرا ابلاغ گردید.

اهداف کلان

اهداف در افق 1404:

1. کسب سهم 20 درصد ارزش بازار داروی کشور توسط محصولات تأییدشده مبتنی بر داروهای گیاهی و محصولات طبیعی و کسب سهم 10 درصد ارزش بازار بهداشت کشور بر اساس قواعد و مبانی طب سنتی و2 درصد ارزش بازار داروی کشور توسط محصولات تأییدشده مبتنی بر داروهای طب سنتی

2. کسب سهم 4 درصد ارزش بازار درمان کشور بر اساس قواعد و مبانی طب سنتی از جمله رعایت اصول شش گانه سلامت

3. افزایش صادرات گیاهان دارویی و فرآورده‌های دارویی گیاهی و فرآورده‌های گیاهی برای حضور در بین 10 کشور اول جهان

4. کسب 3 درصد سهم تولید علم حوزه گیاهان دارویی و فرآورده‌های دارویی گیاهی در عرصه جهانی

5. کسب 1 درصد سهم ثبت اختراع جهانی در حوزه گیاهان دارویی و فرآورده‌های آن

6. ثبت و تحت پوشش قراردادن کلیه گونه‌های انحصاری و بومی و یا درحال انقراض گیاهان دارویی کشور در سامانه‌های حفاظت ملی

7. کاهش سطح برداشت رسمی و غیر رسمی از عرصه‌های طبیعی به 200 هزار هکتار در افق 1404

8. افزایش سطح زیر کشت گیاهان دارویی و اسانس‌دار به 500 هزار هکتار در افق 1404

9. پوشش بیمه‌ای مناسب به منظور رسیدن به نرخ پرداخت از جیب 30% در حوزه طب سنتی

10. ارتقای سطح سلامت جامعه مبتنی بر توسعه طب سنتی و بهره‌گیری از اصول حفظ‌الصحه و نگرش کل‌نگر

11. کسب رتبه نخست منطقه در رفع نیازهای سلامت و پزشکی در حوزه طب سنتی و صدور خدمات، دانش فنی و فرآورده‌های گیاهی و طبیعی به میزان 20% از صادرات خدمات پزشکی کشور

12. افزایش سالیانه ثبت پتنت در این حوزه و رسیدن به ثبت سالیانه 50 پتنت در سال 1404 در زمینه فرآورده‌های طب سنتی

اعضای شورای ستاد:

- رئیس ستاد (معاون علمی و فناوری رئیس جمهور)

- دبیر ستاد (به انتخاب رئیس ستاد)

- نماینده وزارت جهاد کشاورزی

- نماینده وزارت صنعت، معدن و تجارت

- نماینده وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

- نماینده وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی

- نماینده وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

- نماینده جهاد دانشگاهی

- نماینده مرکز همکاری‏های ریاست جمهوری

- نمایندگان و صاحب نظران در بخش خصوصی

- نماینده سازمان جنگل‏ها، مراتع و آبخیزداری کشور

- چهار نفر از متخصصین در حوزه گیاهان داروئی و طب سنتی به عنوان عضو حقیقی

کارگروهای تخصصی

در حال حاضر ستاد دارای 8 کارگروه تخصصی است:

1- کارگروه تخصصی تدوین استانداردها در گیاهان دارویی و فرآورده‌های با منشاء گیاهی؛

2- کارگروه تخصصی توسعه تجارت، صادرات و بازاریابی؛

3- کارگروه تخصصی طب سنتی و داروسازی سنتی؛

4- کارگروه تخصصی دامپزشکی؛

5- کارگروه تخصصی یکسان سازی و گروه‌بندی گیاهان دارویی ؛

6- کارگروه تخصصی توسعه فناوری و کارآفرینی؛

7- کارگروه تخصصی ترویج و توسعه فرهنگ دانش بنیان در صنعت گیاهان دارویی

8- کارگروه تخصصی نظارت و ارزیابی طرح‌ها و حمایت‌ها.

برخی وظایف و فعالیت‌های ستاد در جهت افزایش تعاملات، هماهنگی و سیاست‌گذاری تا کنون:

1. نهایی‌سازی ابلاغ و اجرای سند ملی گیاهان دارویی و طب سنتی و تدوین نقشه جامع

2. انسجام بخشی ، هم افزایی و ارتقاء سطح هماهنگی‏های درون و بین سازمانی

3. بازنگری، اصلاح و روزآمد‌کردن قوانین، مقررات و تدوین استانداردهای حوزه گیاهان دارویی و طب سنتی

4. سرعت بخشیدن به جریان تبدیل علم به ثروت با تجاری‌سازی فناوری‌ها در داخل کشور

5. هدایت اعتبارات ملی در بخش‌های مولد و حامی سلامت و محیط زیست از طریق حمایت از سرمایه‌گذاران

6. برنامه‌ریزی برای ارتقا سهم ایران در بازارهای جهانی از طریق تقویت بنیان‌ اقتصادی و تجاری دانش‌بنیان

7. زمینه‌سازی جهت ایجاد اشتغال پایدار، کارآفرینی و ایجاد فرصت‌های جدید شغلی

8. تعیین اولویت‌های فعلی و آتی کشور با تاکید بر حمایت از تولید ملی با فناوری برتر

9. توسعه تشکل‌های مردم‌نهاد: انجمن‌ها، اتحادیه‌ها، تعاونی‌ها و کانون‌ها

10. تعامل در ساماندهی و حمایت از فعالیت‌های ترویجی نظام مالکیت فکری

11. برگزاری جشنواره‌ها و نمایشگاه‌ها به منظور ترویج، اطلاع‌رسانی و فرهنگ‌سازی

12. افزایش محصولات فناورانه برای حضور در بازارهای بین‌المللی و افزایش درآمدهای ارزی

13. حمایت از شبکه‌سازی آزمایشگاهی در حوزه گیاهان دارویی.

14. حمایت از توسعه کمی و کیفی و افزایش سطح زیر کشت صنعتی و صادرات گیاهان دارویی استراتژیک

15. نظارت بر اجرای بهینه طرح ها و پروژه های مصوب ستاد و ارزشیابی دوره ای آن ها

16. مطالعات مقدماتی استعدادیابی استان‏ها و ارتباط با بنیاد نخبگان، دانشگاه‏ها، سازمان‏های دولتی و شرکت‏های خصوصی هر استان

17. حمایت از تاسیس و افزایش مراکز بهداشتی-درمانی و سلامتکده های طب سنتی ایران

18. بازنویسی، تصحیح، مقابله، ترجمه و نشر ده‌ها عنوان اثر در میراث مکتوب پزشکی ایران

برجسته ترین دستاوردهای حوزه علم و فناوری گیاهان دارویی و طب سنتی:

1. فعالیت بیش از 90 شرکت دانش بنیان فعال در زمینه گیاهان دارویی، داروهای‏گیاهی، فرآورده‏های طبیعی و طب سنتی

2. تولید و تجاری سازی بیش از 600 محصول دانش بنیان داروها و فرآورده های طبیعی انسانی و دامی

3. رشد و توسعه بیش از 400 شرکت‏ فعال در زمینه گیاهان دارویی، داروهای‏گیاهی، فرآورده‏های طبیعی و طب سنتی

4. افزایش صدور مجوزها و تولید داروها و فرآورده های طبیعی انسانی و دامی به 1600 قلم

5. افزایش تولیدات علمی کشور در حوزه گیاهان دارویی مشتمل بر 3800 مقاله پژوهشی ISI و علمی

6. ارتقاء جایگاه کشور در تولید علم حوزه گیاهان دارویی

7. افزایش و توسعه دانشکده‌‏های طب سنتی و داروسازی سنتی به 8 دانشکده

8. اجرای طرح جامع شامل شناسایی، تطبیق، تصحیح، ترجمه و تدوین آثار مکتوب پزشکی شامل کتب طب سنتی

9. راه‏اندازی 20 سلامتکده طب سنتی در کشور

10. تحصیل بیش از 6000 دانشجوی رشته های مرتبط با گیاهان دارویی در کلیه مقاطع تحصیلی

11. تقویت و توسعه بانک ژن انواع گونه‌های گیاهان دارویی انحصاری یا درحال انقراض و حفاطت از 1400 گونه گیاهی

12. تکمیل تحقیقات اهلی نمودن و کشت بیش از 70 گونه و واریته گیاه دارویی در سطح تجاری و خارج از عرصه طبیعی

13. تهیه اطلس جامع گیاهان دارویی در راستای ثبت مزیت‏ها و حفاظت از گونه‏های گیاهی

14. شناسایی و ثبت اطلاعات گیاه‏شناسی و پراکنش 2300 گونه گیاهان از مجموع فلور

15. تهیه و تدوین 20 بسته کارآفرینی در حوزه گیاهان دارویی و فرآورده‏های طبیعی و

16. تدوین استانداردهای شغلی به میزان 134 عنوان در 7 بخش اصلی زنجیره ارزش